అంబిగర చౌడయ్య

మకుటం: అంబిగర చౌడయ్య
కాయకం: పడవనడిపే నావిక వృత్తి

అగ్ని దిటమైనదంటే అదసత్యం, కాష్ఠం లేకపోతే!
కాష్టంలో అణగి మండని భేదాన్ని తెలుసుకున్నప్పుడు
ప్రాణలింగి అని అంటానన్నాడు అంబిగ చౌడయ్య / 1379

అడవికి పంపింది
ఉడుకు నీటలో అద్దింది
జడలు కట్టి భస్మాన్ని పూసింది
ఉడుపులూడ దీసింది
పట్టి ఒత్తి కేశాలను లాగింది
ఎదురు ప్రశ్నలడిగింది ఊళ్ళో అంతా
ఈ భ్రాంతి మాయల
బడాయి సమయుల మాటలకు
సిగ్గుపడతాడు అంబిగ చౌడయ్య /1380 [1]

అడవిలో వెతికేటప్పుడు చెట్టు చేమలును కాదు
మడుగులో వెతికేటప్పుడు మత్స్యమండూకం కాదు
తపస్సు చేసేటప్పుడు వేషానికి వలచేవాణ్ణి కాదు
దేహాన్ని దండింపజేసుకొని వేడగా ఇచ్చే అప్పులవాడు కాడు
అష్ట తనుముల్లో దాగిన లింగాన్ని
తొంగిచూసి కాంచాడు అంబిగ చౌడయ్య -అంబిగర చౌడయ్య/1381 [1]

అంబిగర చౌడయ్య: బసవయుగంలోని నిష్ఠుర నిర్భీత శరణుడైన ఈతని కాలం క్రి.శ. 1160. పడవనడిపే నావిక వృత్తి చేపట్టాడని పేరు ప్రక్కని విశేషణం చెబుతోంది. వచనాల్లో వాడిన పారిభాషిక పదాల వల్లకూడ అర్థమవుతుంది. తనపేరునే అంకితముద్రగా చేసికొని రచించిన ఈతని 278 వచనాలు లభించయి. సమాజ విడంబనం వీటిలో ప్రాధాన్యతగల అంశం. జాతిపద్ధతి, ఢాంభిక ఆచరణలూ, ఈయన కటువిమర్శకు లోనైనాయి. కొన్ని వచనాలు తాత్విక జిజ్ఞాసకూ దారి చూపుతాయి.

అసుర మాలలు లేవు
త్రిశూల డమరుకం లేదు
బ్రహ్మ కపాలం లేదు
భస్మ భూషణం లేదు
వృషభ వాహనం లేదు
ఋషుల వద్ద ఉన్నవాడు కాదు
పైబడిన సంసారం గుర్తు లేదాతనికి
పేరేదీ లేదు అన్నాడు అంబిగర చౌడయ్య -అంబిగర చౌడయ్య/1387 [1]

కట్టిన (ఇష్ట)లింగాన్ని తక్కువుగా చేసి
కొండ మీద లింగాన్ని పెద్దది చేసిన పద్ధతిని చూడు
ఇలా ఉండే డాంబికులను చూస్తే
గట్టిగా ఉన్న పాదరక్షలను తీసుకుని
లొటలొటమని కొట్టమన్నాడు మన అంబిగర చౌడయ్య/ 1393 [1]

రాతి దేవుని పూజను చేసి
కలియుగాన గాడిదల్లా పుట్టారు
మట్టిదేవుని పూజించి, మానహీనులయ్యారు
కట్టెనే దేవుడని పూజించి మట్టిలొ కలిశారు
దేవుణ్ణి పూజించి స్వర్గానికి చేరలేక పోయారు
జగద్భరియమైన పరమ శివునిలో
సేవకుడైన శివభక్తుడే శ్రేష్ఠుడన్నవాడు
మా అంబిగర చౌడయ్య/ 1395 [1]

పర్వత లింగాన్ని పెద్దది చేసి విలువనిచ్చే మూర్ఖులారా
వదలి పెట్టండి మీ ఇష్టలింగాన్ని
మా చేతికి ఇవ్వకపోతే
నట్టనడి నీటీలో పడేసి
కట్టి ముంచి
మిమ్ములను లింగైక్యులను చేస్తానన్నవాడు
మా అంబిగ చౌడయ్య/ 1407 [1]

బెల్లానికి చతురస్రం కాక తీపికి చతురస్రం ఉంటుందా
చిహ్నానికి పూజకాక జ్ఞానానికి పూజ ఉంటుందా
తెలివి జడమైతే చేతిలోని చిహ్నానికి
అక్కడే లోపం అన్నాడు అంబిగ చౌడయ్య/ 1408 [1]

Reference:

గ్రంథ ఋణం: వచనము (శరణుల వచన సంకలనం), కన్నడమూలం:డా||యం.యం. కల్బుర్గి, తెలుగు అనువాద సంపాదకుడు: గుత్తి (జోలదరాశి) చంద్రశేఖరరెడ్డి, ప్రకాశకులు: బసవసమితి, బసవభవనం, బసవేశ్వర సర్కిల్, బెంగళూరు-560001. ఐఎస్‍బిఎన్:978-93-81457-05-4. 2012.

[1] Number indicates at the end of each Vachana is from the book "Vachanamu", ISBN:978-93-81457-05-4, Edited in Kannada by Dr. M. M. Kalaburgi, Telugu translation: G. Chandrasekhara Reddy. Pub: Basava Samiti Bangalore-2012.

సూచిక్ (index)
*
Previousఅప్పిదేవయ్యఅమరగుండం మల్లికార్జునుడుNext
Guru Basava Vachana

Akkamahadevi Vachana

[1] From the book "Vachana", pub: Basava Samiti Bangalore 2012.