భోగణ్ణ

మకుటం నిజగురు భోగేశ్వర

అయ్యా మీ శరణుల ఉనికి
వెలగుతున్న దివిటీలా ఉన్నదయ్యా
మీ శరణుల చిన్నె
పవనుడు మోసే పరమళంలా ఉన్నదయ్యా
అగ్ని అనే గద్దెపై
కర్పూరమనే రాజును కూర్చోబెట్టగా
రాజు గద్దెను మింగెనా?
గద్దె రాజును మింగెనా? అనే న్యాయంలో
కన్నుల గద్దెమీద
సద్గురు లింగమనే రాజును కూర్చోబెట్టగా
ఆ లింగము కన్నులను మింగెనా?
కన్నులు లింగమును మింగెనా?
ఈ ఉభయమును మ్రింగిన వయ్యారపు విలాసం
నిజగురు భోగేశ్వర! మీ శరణులలోనే కాననగును. /1880 [1]

భోగణ్ణ: కెంభావిభోగన్నకు భిన్నుడైన ఈయన కాలం క్రీ. శ. 1160 "నిజగురు భోగేశ్వర" అంకితంలో 22 వచనాలు దొరికాయి. వీటిలో శరణుల స్థుతి, భవి-భక్త భేధం, సాకార-నిరాకారాలు, అంగ లింగ సంబంధం. శరణసతి-లింగపతి భావన, అక్కడక్కడా వ్యంగ్య వైభవంతో కూడి అగుపిస్తాయి. వచనాలు పొడవుగా వుండి గద్యరీతిని తలపిస్తున్నాయి. కొన్నింటిలో వేషడాంభికులనూ, శబ్ధాడంబరాల భవభారులనూ తీక్షణంగా విమర్శించడం కూడా చూడవచ్చును.

రెక్కలు విరిగిన పక్షిలా
అవాలు తిన్న ఎద్దులా
అద్దాన్ని చూచి మైమరచిన జింకలా
తుమ్మెదలకు విషమైన సంపంగి పూవులా
నా తను మన కులములకు
నీ జ్ఞాపకమను జ్వాల తాకి
చావకుండానే చచ్చితినయ్యా
పచ్చగట్టి మోపులో కట్టిన నిప్పులా
నిజగురు భోగేశ్వరా! మీ సంగసుఖ మదేలా? /1881 [1]

Reference:

గ్రంథ ఋణం: వచనము (శరణుల వచన సంకలనం), కన్నడమూలం: డా||యం.యం. కల్బుర్గి, తెలుగు అనువాద సంపాదకుడు: గుత్తి (జోలదరాశి) చంద్రశేఖరరెడ్డి, ప్రకాశకులు: బసవసమితి, బసవభవనం, బసవేశ్వర సర్కిల్, బెంగళూరు-560001. ఐఎస్‍బిఎన్:978-93-81457-05-4. 2012.

[1] Number indicates at the end of each Vachana is from the book "Vachanamu", ISBN:978-93-81457-05-4, Edited in Kannada by Dr. M. M. Kalaburgi, Telugu translation: G. Chandrasekhara Reddy. Pub: Basava Samiti Bangalore-2012.

సూచిక్ (index)
*
Previousబిబ్బి బాచయ్య బళ్ళేశమల్లయ్య Next
Guru Basava Vachana

Akkamahadevi Vachana

[1] From the book "Vachana", pub: Basava Samiti Bangalore 2012.